Je ziet het als je op vakantie gaat naar de Verenigde Staten, als je iets bestelt bij een Britse webwinkel of als je het nieuws volgt: de euro is de ene keer meer waard dan de andere. Soms gaat het om een paar tienden van een procent, soms om flinke sprongen in korte tijd. Maar waarom eigenlijk? Wie bepaalt hoeveel dollar je voor een euro krijgt?
Het korte antwoord is: niemand in het bijzonder. De koers ontstaat op een wereldwijde markt waar banken, bedrijven, beleggers en overheden dagelijks voor enorme bedragen valuta kopen en verkopen. Wat al die partijen doen, hangt vooral af van drie dingen: rente, inflatie en verwachtingen over de economie. In dit artikel lees je hoe die factoren samenwerken.
Vraag en aanbod op de valutamarkt
Een wisselkoers is in feite gewoon een prijs. Willen veel mensen euro’s hebben, dan stijgt de prijs van de euro. Willen ze er juist vanaf, dan daalt die. Een Amerikaans bedrijf dat Nederlandse machines koopt, moet dollars omwisselen in euro’s en verhoogt daarmee de vraag naar de euro. Een Europese belegger die Amerikaanse aandelen koopt, doet het omgekeerde.
Die stromen van geld zijn niet willekeurig. Ze volgen de plek waar geld het meeste oplevert of het veiligst is. En daar komt de rente om de hoek kijken.
De rente als magneet voor geld
De Europese Centrale Bank (ECB) bepaalt de basisrente in de eurozone, de Federal Reserve doet dat in de Verenigde Staten. Als de ECB de rente verhoogt, wordt het aantrekkelijker om geld in euro’s te stallen, bijvoorbeeld in spaarrekeningen of obligaties. Beleggers van buiten de eurozone kopen dan euro’s, waardoor de koers vaak stijgt.
Het gaat daarbij vooral om het verschil in rente tussen landen. Verhoogt de ECB de rente, maar doet de Federal Reserve dat nog sneller, dan kan de euro ten opzichte van de dollar alsnog zwakker worden. Daarom kijken handelaren zo nauwkeurig naar elke uitspraak van centrale bankiers. Zelfs een hint over een toekomstige renteverandering kan de koers al laten bewegen.
Inflatie: wat is je geld nog waard?
Inflatie betekent dat prijzen stijgen en je met hetzelfde bedrag minder kunt kopen. Op de lange termijn verliest een munt met hoge inflatie meestal waarde ten opzichte van munten met lage inflatie. Logisch: wie wil er nu een munt vasthouden die snel minder koopkracht heeft?
Op korte termijn werkt het soms juist andersom. Hoge inflatie kan de verwachting wekken dat de centrale bank de rente gaat verhogen, en dat maakt de munt tijdelijk aantrekkelijker. Inflatiecijfers zijn daarom altijd spannende momenten op de valutamarkt. Wil je zien hoe de euro zich na zulke cijfers ontwikkelt tegenover de dollar, het pond of de yen, dan kun je de actuele koersen volgen op Dollar Koers, waar ook achtergrondartikelen over valuta te vinden zijn.
Economisch nieuws en verwachtingen
Naast rente en inflatie reageert de euro op allerlei economisch nieuws. Valutahandelaren handelen niet alleen op wat er nu gebeurt, maar vooral op wat ze denken dat er gaat gebeuren. Een cijfer dat beter uitvalt dan verwacht, kan de euro omhoog duwen, ook als het cijfer op zich niet bijzonder goed is.
Belangrijke signalen waar de markt op let zijn onder meer:
- Groeicijfers van de economie (het bbp)
- Werkloosheidscijfers in de eurozone en de VS
- Vertrouwen van consumenten en producenten
- Politieke onrust of verkiezingen
- Handelsconflicten en grote geopolitieke gebeurtenissen
Vertrouwen en de rol van veilige havens
In onrustige tijden zoeken beleggers zekerheid. Ze vluchten dan vaak naar munten die als veilige haven gelden, zoals de Amerikaanse dollar of de Zwitserse frank. Dat kan de euro onder druk zetten, zelfs als er in Europa zelf weinig aan de hand is.
Ook het vertrouwen in de eurozone als geheel speelt mee. Zorgen over hoge staatsschulden in een lidstaat of onenigheid tussen landen kunnen de euro verzwakken, omdat beleggers zich afvragen hoe stabiel de munt op termijn is.
Wat betekent dit voor jou?
Voor de meeste mensen merk je koersschommelingen vooral bij reizen, online winkelen buiten Europa of beleggen in buitenlandse aandelen. Een sterke euro maakt een vakantie in Amerika goedkoper, terwijl een zwakke euro Europese exporteurs helpt omdat hun producten in het buitenland voordeliger worden.
Precies voorspellen waar de koers naartoe gaat, kan niemand. Wel helpt het om te begrijpen welke krachten erachter zitten. Lees je in het nieuws dat de ECB de rente aanpast of dat de inflatie hoger uitvalt dan verwacht, dan weet je nu waarom de euro daar zo gevoelig op reageert. Zo wordt een schijnbaar willekeurig getal ineens een stuk begrijpelijker.